WADA, sporcu destek personeli sıfatıyla ceza alan isimlerin listesini yayınladı. Bu liste, Dopingle Mücadele Ajansları'nın paylaştığı isimlerden oluşuyor.
Listede 5 Türk yer alıyor:
Sevinç Esmer (ömür boyu)
Erol Mutlusoy (ömür boyu)
Fikret Ozsoy (ömür boyu)
Davut Sepetçi (ömür boyu)
Esmer Sevinç (ömür boyu)
Bu liste eksik. Zira SGM Tahkim Kurulu, yasaklı ilaç ticareti yapmak ve dopingi teşvik suçlamasıyla bazı atletizm antrenörleri hakkında verilen ömür boyu men cezalarını onamıştı. Yukarıdaki listede yer almayan ancak ömür boyu men cezası alan antrenörler arasında Ertan Hatipoğlu, Metin Durmuşoğlu, Ziya Özel, Rıza Yetiş, Çağlar Kahramanoğlu bulunuyor. Bu isimlerin neden WADA'ya bildirilmediğinin soruşturulması gerekiyor.
WADA'nın listesinde sadece ömür boyu men cezası alan isimler yer almıyor. Belirli süreli ceza almış antrenörler de listede belirtildi. Belirli süreli ceza alan antrenörler arasında hiçbir Türk antrenörün yer almaması dikkat çekti. Atletizm antrenörleri arasında süreli men cezası alan antrenörler yer aldığı biliniyor.
WADA'nın listesi Türk sporu açısından önemli. Artık sadece sporcularımız değil, destek personeli de ceza almaya başladı.
Türkiye'de antrenörlere verilen doping cezaları hakkında bir hususa değinmek gerekiyor.
Türkiye'de antrenörler hukuka aykırı şekilde cezalandırılıyorlar. WADA Kodu'na göre, antrenörlerin doping ihlali ile ilgili kusurlarının şüpheye yer vermeden ispatlanması gerekirken, Türk mevzuatı antrenörleri kusursuz sorumluluk ilkesi ile sorumlu tutuyor. Bir sporcu doping ihlali yaparsa, o sporcunun antrenörü hiç sorgulanmadan cezalandırılabiliyor.
Antrenör Eğitim Yönetmeliği'nde yapılan değişiklik ile, "çalıştırdığı sporcunun yasaklı madde kullandığının belirlenmesi durumunda sporcuyu çalıştıran antrenör veya antrenörlerin lisansı, ilgili federasyonun teklifi ve Genel Müdürün onayı ile bir yıl süreyle, tekrarı halinde beş yıla kadar geçersiz sayılacağı" öngörüldü.
Bu düzenleme birçok açıdan evrensel hukuk ilkelerini, WADA Kodu'nu (2003 versiyonu: https://goo.gl/3SdU9b, 2009 versiyonu: https://goo.gl/orjFAV) ve Türkiye Dopingle Mücadele Talimatı'nı (2011 versiyonu: http://goo.gl/78ldcY) ayaklar altına alıyor:
1) Bir sporcu yasaklı madde kullanırsa, söz konusu doping ihlalinde hiçbir kusuru olmayan antrenör cezalandırılabiliyor.
Türkiye Atletizm Federasyonu Ceza Kurulu, "antrenör, sporcusunun her davranışından sorumludur" şeklinde bir görüş benimsedi. Oysa, bir antrenör ancak doping maddesini temin etmesi, pazarlaması, sporcusunu doping ihlali yapmaya teşvik etmesi, sporcusuna bu yönde kolaylık sağlaması gibi kasıtlı davranışları sonucunda cezalandırılabilir. Bir antrenörün, sırf sporcusu yasaklı madde kullandığı için cezalandırılması WADA Kodu'na, Türkiye Dopingle Mücadele Talimatı'na aykırıdır.
2) Kusursuz sorumluluk halleri kanunla getirilebilir. Kanunda, WADA Kodu'nda, Türkiye Dopingle Mücadele Talimatı'nda yer almayan kusursuz sorumluluk halleri yönetmelikle getirilemez.
Bu iki aykırılıktan ötürü, ilgili hükmün iptal edilmesi gerekir.
Bir an için, yönetmelikle kusursuz sorumluluk getirilebileceğini varsayalım. Düzenleme yine hukuka aykırı. Şöyle ki;
3) Antrenör sadece sporcunun yasaklı madde kullanması halinde sorumlu tutuluyor. Oysa doping ihlalleri sadece yasaklı madde kullanımı ile sınırlı değil. Yasak metodların kullanılması da doping ihlali olarak kabul ediliyor. Antrenör Eğitim Yönetmeliği, sporcunun imza atacağı doping ihlalini dar anlamda öngörmüş.
4) Sporcusu yasaklı madde kullanan her antrenöre ceza verilmiyor. Teşkilat, istediğini cezalandırıyor.
Bir antrenörün ceza alabilmesi için, sporcusunun yakalanması yeterli değil. Federasyonun ceza verilmesi konusunda Spor Genel Müdürü'e teklif vermesi gerekiyor. Teklif verilmesi de yeterli değil. Spor Genel Müdürü'nün bu teklifi onaylaması gerekiyor.
Bir sorumluluk hali öngörülüyorsa, bunun içinin boşaltılmaması, ceza sürecinin sulandırılmaması gerekir. Federasyonun ve Spor Genel Müdürü'nün keyfine göre ceza verilmesi adamına göre tavır olur. Beğenilen antrenör korunur, beğenilmeyen antrenörün ayağı kaydırılır.
Antrenörler, sporcuların yasaklı madde kullanmasından sorumlu olacaksa, bu kural istisnasız tüm antrenörlere uygulanmalıdır. Federasyonun olayı örtbas etmesi ya da Spor Genel Müdürü'nün dosyayı federasyona geri göndermesi mümkündür.
5) Antrenörlere verilecek cezalar, WADA Kodu ve diğer mevzuat dikkate alındığında çok az. Bu cezaların arttırılması gerekir.
Sonuç olarak,
- Antrenör Eğitim Yönetmeliği'ndeki ilgili hükmün yürürlükten kaldırılması gerekir. İptal davası açılması halinde ise, kanımca, bu düzenleme muhakkak iptal edilecektir. Yeter ki bir antrenör iptal davası açsın!
- WADA'nın yayınlanan listede önemli eksikler bulunmaktadır. Türkiye'deki yetkili kurumlar cezalı destek personeli ile listeyi tamamlamalı ve WADA'ya tam liste göndermelidir.
- WADA'ya gönderilen liste ayrıca Türkiye Mili Olimpiyat Komitesi, Spor Genel Müdürlüğü, Hacettepe Üniversitesi Türkiye Doping Kontrol Merkezi ve ilgili federasyonların resmî Internet sitelerinde yayınlanmalıdır.
